ประวัติวัดแม่อายหลวง

วัดแม่อายหลวง เป็นวัดเก่าแก่วัดหนึ่งซึ่งมีอายุประมาณร้อยกว่าปี การริเริ่มหมายเขตสร้างวัดโดยมีพ่อแก่หนานซอ เป็นผู้นำคณะศรัทธาวัดแม่อายหลวง ช่วยอุปถัมภ์ก่อสร้างเป็นวัดประจำหมู่บ้านในสมัยนั้นเป็นต้นมา โดยมีเจ้าอาวาสมาตามลำดับ ดังนี้

๑. พระศรีวงค์ (ครูบาศรีวงค์)

๒. พระใจ (หวุ่นเจ้าใจ)

๓. พระพรหมา (หวุ่นเจ้าอุ้ย)

๔. พระเตจา

๕. เจ้าอธิการสิงห์แก้ว สิริวฑฺฒโน พ.ศ. ๒๔๗๙ - ๒๕๑๑

๖. พระครูวิธานธรรมโสภณ พ.ศ. ๒๕๑๘ - ปัจจุบัน

เนื่องจากการก่อสร้างในสมัยนั้นยังไม่เจริญ เป็นไปตามเจตนาและกำลังศรัทธา สิ่งปลูกสร้างก็ยังไม่ มั่นคงถาวร มีเพียงกุฎีไม้ไผ่มุงหญ้าคาเพื่อใช้เป็นสถานที่ประกอบศาสนพิธี สำหรับชื่อวัด ก็มีผู้เฒ่าผู้แก่ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือ ในหมู่บ้านได้นำชื่อของหมู่บ้านมาตั้งเป็นชื่อวัดว่า วัดแม่อายหลวง ในปี พ.ศ. ๒๔๗๙ ทางวัดก็ได้ขาดเจ้าอาวาส เพราะหวุ่นเจ้าอุ้ยได้ลาศรัทธากลับเมืองพม่า หลังจากนั้นก็มีพระเตจามาอยู่พรรษาเดียวทางคณะศรัทธาโดยการนำของ พ่อแก่ซอ มหาวัน ได้ไปกราบอาราธนา เจ้าอธิการสิงห์แก้ว สิริวฑฺฒโน มาเป็นเจ้าอาวาสตั้งแต่สมัยนั้นเป็นต้นมา อาศัยที่ท่านเป็นผู้รักความก้าวหน้าและรักการพัฒนา ท่านก็ได้ ชักชวนคณะศรัทธาญาติโยมที่มีเพียง ๕๐ กว่าหลังคาเรือน ช่วยกันริเริ่มสร้างวิหารทรงไทยใหญ่ขึ้นหนึ่งหลัง โดยที่ศรัทธาช่วยกันออกไปหาไม้มาทำเสาใหญ่ และช่วยกันลากมาจากป่าทุก ๆ ต้น ในครั้งนั้นเป็นการแสดงออกถึงความสามัคคีพร้อมเพรียงกัน ช่วยกันทั้งด้านกำลังกาย กำลังความคิดตลอดจนถึงกำลังทรัพย์ จนสำเร็จเป็นวิหารที่ถาวรใหญ่โตรูปทรงสวยงาม ด้วยศิลปะแบบไทยใหญ่ หลังคาสูงขึ้นเป็นชั้นแบบปราสาท ซึ่งกว่าจะก่อสร้างสำเร็จต้องใช้เวลาหลายปี ด้านกว้างและด้านยาวเท่ากันคือ ๒๒.๕ เมตร สิ้นทุนทรัพย์เป็นเงินหลายแสนบาทในสมัยนั้น ท่านอาจารย์สิงห์แก้ว สิริวฑฺฒโน เป็นประธานการก่อสร้างฝ่ายสงฆ์ ด้านศรัทธามี พ่อแก่ซอ มหาวัน เป็นประธานฝ่ายฆราวาส ฯ

ปัจจุบัน วัดแม่อายหลวง ตั้งอยู่เลขที่ ๔๐/๑ หมู่ที่ ๕ ถนน ฝาง-ท่าตอน ตำบลแม่อาย อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ มีเนื้อที่วัดทั้งหมดประมาณ ๑๕ ไร่ ชาวบ้านส่วนใหญ่เป็นชาวไทยใหญ่และประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก และวัดแม่อายหลวง ยังเป็นสถานที่ที่จัดงานสำคัญประจำอำเภอต่างๆ อีกด้วย